Serwis korzysta z plików cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę, że będą one umieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Mogą Państwo zmienić ustawienia dotyczące plików cookies w swojej przeglądarce.

Dowiedz się więcej o ciasteczkach cookie klikając tutaj

110 lat Mokotowa w Warszawie

20-05-2026 20:31 | Autor: Katarzyna Nowińska
Już w najbliższą sobotę, 23, maja czeka nas wielkie święto z okazji 110-lecia włączenia Mokotowa do Warszawy. Organizatorem wydarzenia jest Urząd Dzielnicy Mokotów. „Kierunek Mokotów – Przystanek 110” będzie imprezą plenerową i odbędzie się na zielonych terenach wokół Metra Wilanowska, które na co dzień kojarzą się głównie z pośpiechem i tysiącami pasażerów przemieszczających się przez jeden z największych węzłów przesiadkowych stolicy.

– Mokotów to dzielnica o wyjątkowej tożsamości, łącząca historię z nowoczesnością. W najbliższą sobotę udowodnimy, że to również wciąż najbardziej tętniąca życiem i kolorowa dzielnica stolicy – mówi Katarzyna Potapowicz, zastępczyni burmistrza Mokotowa. – Przystanek 110 to okazja, żeby przerwać codzienną rutynę, poznać sąsiadów i razem spędzić czas w naszej dzielnicy. A wieczorem? Oddajemy scenę muzyce – dodaje.

Wydarzenie rozpocznie się o godzinie 14:00 tzw. „strefą rodzinną”, która potrwa do godziny 18:00. W tym czasie czeka nas mnóstwo atrakcji dedykowanych przede wszytki rodzinom z dziećmi. Będą m.in.: strefa food trucków, różne animacje i konkursy z nagrodami, dmuchańce i karuzele, przestrzeń do odpoczynku i wspólnych spotkań i rozmów. Wszystko pomyślane tak, by móc jak najprzyjemniej spędzić czas na świeżym powietrzu i choć na chwilę zapomnieć o codziennym pośpiechu i obowiązkach.

Jednym z najbardziej widowiskowych punktów programu będzie „Strefa Koloru”, która podzielona zostanie na dwa obszary. W pierwszej części uczestnicy będą mieli okazję wziąć udział w zabawach z proszkami HOLI (drobny, kolorowy puder używany do widowiskowych zabaw i rzucania w powietrze podczas różnego typu imprez), konkursach związanych z dzielnicą i animacjach prowadzonych przez DJ-a i prowadzącego całą imprezę. Drugi z obszarów, będzie obszarem sztuki, gdzie będzie się można wykazać swym artystycznym talentem i kreatywnością. Zaplanowano tu przestrzeń do wspólnego malowania, w której każdy będzie mógł pobawić się malowaniem – zarówno profesjonalni artyści, jak i Ci początkujący oraz zupełni amatorzy. Planowanym efektem pracy wszystkich uczestników mają być wielkoformatowe prace.

– Chcemy, żeby to wydarzenie było po prostu dobrą zabawą, taką, na którą wpada się z sąsiadami i zostaje do wieczora. Będzie kolorowo, głośno i bardzo swobodnie. Strefa Koloru to moment, w którym naprawdę można się oderwać od codzienności i dać ponieść atmosferze – mówi Małgorzata Szczęsna, radna dzielnicy Mokotów.

Wieczorną atrakcją imprezy będą koncerty muzyczne młodych artystów. O 18:00 będzie można posłuchać maks.tachasiuk, o 19:30 – Mery Spolsky, o 20:45 – MIÜ oraz DJ-kę Diamond Skull.

– Obchodząc 110-lecie przyłączenia Mokotowa do Warszawy, patrzymy nie tylko w przeszłość, ale także w przyszłość. To święto wszystkich mieszkańców – tych, którzy od pokoleń są związani z Mokotowem, i tych, którzy dopiero odkrywają jego wyjątkowy charakter – puentuje burmistrz dzielnicy Mokotów, Rafał Miastowski.

Jubileusz ma być również ważnym przypomnieniem, że historia dzielnicy wciąż się pisze, tworząc jej współczesny obraz.

Gdy pada nazwa dzielnicy Mokotów wielu Warszawiakom, a w szczególności tym młodszych, staje przed oczami obraz na wskroś nowoczesnej dzielnicy biznesowo-mieszkaniowej, z kilkoma dużymi centrami biznesowymi (w tym słynny „Mordor”), licznymi osiedlami apartamentowców o wysokim standardzie, takimi jak chociażby „Marina Mokotów”, szerokimi arteriami miejskimi, niezwykle ruchliwym Rondem Europejskim, przy którym mieści się jedno z najbardziej lubianych przez mieszkańców stolicy centrów handlowych – Westfield Mokotów (dawna Galeria Mokotów).

A przecież Mokotów to również ulica Odyńca, Różana, Narbutta z wieloma przedwojennymi kamienicami, zabudową willową z lat 30. XX wieku oraz powojennymi blokami osiedla Wierzbno z lat 50. i 60. XX wieku. Stanowiąca jedną z głównych osi tzw. Starego Mokotowa ulica Rakowiecka została zbudowana jeszcze w XVIII wieku jako trakt prowadzący do wsi Rakowiec i Wyględów. Początki ulicy Sobieskiego sięgają jeszcze dalej, bo do XVII wiek, gdy istniała tu droga łącząca Warszawę z rezydencją króla Jana III Sobieskiego w Wilanowie. Ulica Belwederska również powstała w XVII wieku i prowadziła ze stolicy do Ujazdowa, Czerniakowa, a później także do Wilanowa. Mokotów to również Królikarnia – dawna piękna klasycystyczna rezydencja magnacka, a dziś znane muzeum rzeźby. Park Morskie Oko o wyraźnie arystokratycznym rodowodzie, związany z dawną rezydencją Szustrów, a z drugiej strony Park Dreszera, który powstał w latach 20. i 30. XX wieku jako typowy park miejski i został zupełnie przebudowany w czasach PRL-u, co dało mu charakterystyczny dla tamtej ery socrealistyczny klimat.

Tak, Mokotów jest zdecydowanie jedną z najbardziej zróżnicowanych pod względem urbanistycznym i społecznym dzielnic Warszawy. Jest też jedną z najistotniejszych historycznie części stolicy. Mimo wyraźnie historycznego charakteru, wciąż pozostaje jednym z najdynamiczniej rozwijających się dystryktów metropolii. Pamiętajmy również, że Mokotów jest obecnie dzielnicą z największą ilością mieszkańców i dysponuje największym budżetem w całej stolicy.

Historia Mokotowa sięga XII wieku, gdyż właśnie wtedy pojawiły się tu pierwsze ślady osadnictwa. Nazwę „Mokotów” po raz pierwszy znajdziemy w dokumentach z 1367 roku. Wtedy brzmiała ona „Mokotowo” i wywodziła się prawdopodobnie od pruskiego imienia Mokoto – pierwszego właściciela osady. Ówczesna wieś zajmowała rozległy teren od okolic dzisiejszej ul. Mokotowskiej i placu Unii Lubelskiej, pomiędzy dzisiejszymi ulicami Rakowiecką i Odyńca, aż po skarpę wiślaną i okolice Królikarni. Obszar wsi obejmował około 420 hektarów. Przez wiele stuleci Mokotów pozostawał miejscem o charakterze wiejskim, pełnym pól uprawnych, sadów oraz majątków należących do szlachty i duchowieństwa. Istotnym momentem w rozwoju tych terenów był wiek XVIII, kiedy w czasach panowania króla Stanisława Augusta Poniatowskiego zaczęto tworzyć podwarszawskie rezydencje i założenia parkowe. Szczególne znaczenie zyskały okolice Królikarni oraz terenów dzisiejszego Pola Mokotowskiego. Powstawały tam pałace, ogrody i letnie rezydencje warszawskiej arystokracji. Mokotów stawał się miejscem wypoczynku elit, pozostając jednak nadal poza administracyjnymi granicami Warszawy.

W XIX wieku sytuacja zaczęła się dynamicznie zmieniać. Rozwój przemysłu oraz szybki wzrost liczby mieszkańców stolicy sprawiły, że obszary podwarszawskie stopniowo podlegały urbanizacji. Mokotów zyskiwał nowe drogi, linie komunikacyjne i zabudowę mieszkalną. Powstawały pierwsze osiedla oraz zakłady przemysłowe, szczególnie w rejonie dzisiejszej ulicy Puławskiej i Rakowieckiej. Ważną rolę odegrało również uruchomienie kolei oraz rozwój komunikacji tramwajowej, które znacząco poprawiły połączenie z centrum Warszawy.

Jednak niewątpliwie kluczowym wydarzeniem w historii Mokotowa było jego przyłączenie do Warszawy, co oficjalnie nastąpiło w 1916 roku, podczas I wojny światowej, kiedy niemieckie władze okupacyjne zdecydowały o znacznym rozszerzeniu granic miasta stołecznego. Do Warszawy włączono wówczas wiele okolicznych miejscowości i terenów podmiejskich, w tym Mokotów, Wolę, Ochotę oraz część Pragi. Decyzja ta miała charakter administracyjny i gospodarczy, rozwijająca się stolica potrzebowała nowych terenów pod zabudowę mieszkaniową oraz inwestycje infrastrukturalne.

Przyłączenie Mokotowa do Warszawy okazało się momentem przełomowym. Dzielnica zaczęła szybko nabierać miejskiego charakteru. W okresie międzywojennym powstały liczne kamienice, wille oraz nowoczesne osiedla mieszkaniowe projektowane zgodnie z ideami modernizmu. Szczególnie intensywnie rozwijał się Górny Mokotów, który do dziś uchodzi za jedną z najbardziej eleganckich części stolicy. Budowano szkoły, urzędy, parki oraz obiekty użyteczności publicznej. Rozbudowie podlegała również sieć tramwajowa i drogowa.

W okresie II wojny światowej Mokotów odegrał ważną rolę podczas Powstania Warszawskiego. Dzielnica była jednym z głównych obszarów walk powstańczych. Szczególnie dramatyczne wydarzenia miały miejsce we wrześniu 1944 roku, kiedy po ciężkich walkach oddziały Armii Krajowej zostały zmuszone do kapitulacji. W pamięci mieszkańców Warszawy na trwałe zapisały się liczne miejsca związane z powstaniem, takie jak ulica Dworkowa czy więzienie przy Rakowieckiej. Wojna przyniosła dzielnicy ogromne zniszczenia oraz straty ludnościowe.

Po 1945 roku Mokotów był odbudowywany i dalej rozbudowywany zgodnie z planami urbanistycznymi władz komunistycznych. Powstały nowe osiedla mieszkaniowe, między innymi na Służewie i Stegnach. Charakterystycznym elementem krajobrazu stały się bloki z wielkiej płyty, ale jednocześnie zachowano znaczną część przedwojennej zabudowy willowej i parkowej

Po upadku PRL i wprowadzeniu samorządów w 1990 roku Warszawa została podzielona na dzielnice-gminy. Mokotów przez kilka lat funkcjonował jako jedna z nich w zmieniającym się systemie administracyjnym stolicy, który był kilkukrotnie reformowany w latach 1990–2002, zanim ustabilizował się obecny podział na 18 dzielnic.

Lata 90. i początek XXI wieku to szybka deindustrializacja - zamykano lub przekształcano zakłady przemysłowe (zwłaszcza w rejonie Służewca Przemysłowego), dawne fabryki i magazyny ustępować miejsca biurowcom. Wtedy to właśnie na Mokotowie powstało centrum biznesowe o największej koncentracji biurowców w Polsce, nazywana potocznie „Mordorem” (okolice Domaniewskiej, Postępu, Wołoskiej). Mokotów zaczął się zmieniać w centrum biznesowe stolicy. Po 1990 roku nastąpił gwałtowny rozwój rynku nieruchomości - wybudowano wiele nowych osiedli mieszkaniowych.

Dziś można powiedzieć, że Mokotów jest obok Śródmieścia „najbardziej warszawską” z dzielnic Warszawy – w XVIII i XIX wieku miejsce zabaw i odpoczynku arystokracji, miejsce ważnych wydarzeń w historii stolicy, trudnych lat okupacji niemieckiej, ciężkich walk podczas Powstania Warszawskiego, odbudowy w duchu sowieckiego socrealizmu, a po 1990 roku miejsce wielkich zagranicznych inwestycji, do którego szybko napłynął międzynarodowy kapitał, który również w pewnym stopniu ukształtował dzisiejszy klimat dzielnicy.

Wróć