Warszawa, tak jak samorządy w całej Polsce, mierzy się ze skutkami kolejnego roku niżu demograficznego. Liczba dzieci zameldowanych w stolicy maleje. Dla porównania w 2025 roku w Warszawie zameldowano nieco ponad 11,1 tys. dzieci, a zaledwie sześć lat wcześniej (2018 r.) było to ponad 18,7 tys. dzieci.
Coraz mniej dzieci w Warszawie
W całej Warszawie systematycznie maleje również liczba dzieci w wieku 3–6 lat. W roku szkolnym 2025/2026, w porównaniu z poprzednim, liczba trzylatków rozpoczynających edukację przedszkolną była mniejsza o blisko 2 tysiące. Od września br. w samorządowych przedszkolach i oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych będzie o ponad 4 tys. dzieci mniej niż obecnie. Trend ten będzie się jeszcze pogłębiał. Potwierdzają to dane o liczbie dzieci w wieku przedszkolnym:
2024/2025 – 69 637 dzieci 3-6 letnich;
2025/2026 – 64 995 dzieci;
2026/2027 – 59 307 dzieci;
2027/2028 – 54 359 dzieci;
2028/2029 – 49 493 dzieci.
Oznacza to, że w zaledwie kilka lat liczba dzieci w wieku przedszkolnym zmniejszy się o ponad 15 tysięcy. Prognozy demograficzne na kolejną dekadę wskazują, że do 2035 roku liczba dzieci 3-6 letnich spadnie do 40 tysięcy.
Mniej dzieci – mniej potrzebnych miejsc
Obecnie do samorządowych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych uczęszcza ok. 43 tys. dzieci, czyli 66% wszystkich dzieci w wieku przedszkolnym zameldowanych w Warszawie. Przy utrzymaniu tego wskaźnika oznacza to, że: w roku szkolnym 2028/2029 w placówkach samorządowych będzie ok. 33 tys. dzieci, czyli o ok. 10 tys. mniej niż dziś.
Zmiany demograficzne są widoczne w tegorocznej rekrutacji do przedszkoli. W rekrutacji uczestniczyły 344 przedszkola samorządowe oraz 66 szkół podstawowych. Do wspólnej rekrutacji (wg tych samych zasad i kryteriów) przystąpiły również 34 konkursowe przedszkola niepubliczne, które nie pobierają od rodziców opłat za korzystanie przez dziecko z edukacji przedszkolnej (pobyt finansuje stołeczny ratusz).
W wielu dzielnicach liczba przygotowanych miejsc znacząco przewyższa realne potrzeby. Według danych na 17 czerwca 2026 r. w warszawskich przedszkolach jest wolnych 4 062 miejsc, w tym w samorządowych placówkach 3 138, w konkursowych – 924.
Podkreślić należy, że potencjał miejskich przedszkoli jest jeszcze większy. Liczba miejsc, którymi dysponują przedszkola jest większa o blisko 9 tys. niż liczba przedszkolaków. W części placówek funkcjonują oddziały o niewielkiej liczbie dzieci, a zainteresowanie niektórymi przedszkolami jest bardzo niskie.
Jednak Warszawa dostosowuje politykę edukacyjną do rzeczywistych potrzeb mieszkańców. Dlatego, mimo niżu demograficznego, miasto wciąż buduje nowe placówki wychowania przedszkolnego w tych rejonach Warszawy, gdzie mieszkają rodziny z małymi dziećmi. Ostatnie lata, mimo spodziewanego niżu demograficznego należały do rekordowych jeśli chodzi o liczbę budowanych przedszkoli. Od 2018 roku wybudowano 30 przedszkoli. Kolejne 2 są w budowie, a 5 jest planowanych. Wszystkie nowe przedszkola mają pełne obłożenie, co potwierdza trafność decyzji.
Racjonalizacja zamiast ograniczeń
Zgodnie z przepisami wszystkie 3-4-5 i 6-latki mieszkające w Warszawie, których rodzice ubiegali się o przyjęcie dziecka do przedszkola lub oddziału przedszkolnego, będą miały zapewnione miejsce realizacji wychowania przedszkolnego.
Zmiany, które dotyczą sieci miejskich przedszkoli obejmują m.in.: wygaszanie najmniejszych i najmniej obłożonych placówek,wygaszanie oddziałów przedszkolnych w szkołach, łączenie przedszkoli w pobliżu, ograniczanie liczby oddziałów tam, gdzie są niewykorzystane, rozwój wyspecjalizowanego wsparcia dla dzieci ze szczególnymi potrzebami.
Przy planowaniu organizacji oddziałów przedszkolnych, najważniejsze są: doświadczenie nauczycieli wychowania przedszkolnego oraz możliwości przestrzenne i lokalowe każdego przedszkola.
Decyzje o kształcie dzielnicowej sieci przedszkoli były podejmowane przy uwzględnieniu warunków organizacyjnych i lokalowych: dostęp do placu zabaw, budynek samodzielny, stan techniczny budynku, zainteresowanie rodziców przedszkolem. możliwość wykorzystania budynku na potrzeby społeczności lokalnej.
Lepsze warunki dla dzieci i nauczycieli
Niż demograficzny to nie tylko wyzwanie, ale także szansa. Mniejsza liczba dzieci pozwala na: odzyskiwanie przestrzeni w przedszkolach (np. sal zajęciowych), tworzenie gabinetów dla specjalistów, w tym sal zajęć z integracji sensorycznej, lepszą organizację zajęć i pracy indywidualnej z dziećmi, poprawę warunków lokalowych, zwłaszcza w placówkach funkcjonujących w budynkach mieszkalnych.
Warszawa prowadzi te działania w sposób stopniowy i odpowiedzialny – tak, aby zapewnić dzieciom jak najlepsze warunki rozwoju, przy jednoczesnym dostosowaniu systemu do realiów demograficznych. Jednocześnie miasto rozwija również ofertę oddziałów specjalnych i integracyjnych – liczba takich oddziałów w ogólnodostępnych przedszkolach i szkołach podstawowych wzrosła w ostatnich latach do blisko 100. Dwa z miejskich przedszkoli (bielańskie Przedszkole nr 301 i śródmiejskie Przedszkole nr 38) zostaną, 31 sierpnia 2026 r., przekształcone w przedszkola specjalne.
Dostosowanie sieci przedszkoli najlepiej obrazują konkretne działania podejmowane w dzielnicach. W Śródmieściu w tegorocznej rekrutacji do przedszkoli przygotowano trzykrotnie więcej miejsc niż było chętnych (943 miejsca przy 338 dzieciach). To wyraźny sygnał, że obecna liczba placówek jest zbyt duża względem potrzeb.
Placówki przeznaczone do wygaszenia:
Przedszkole nr 30 „Zielona Łódeczka”, ul. Rozbrat 10/14
Mała, 2-oddziałowa placówka dla 32 dzieci (od września 2026 r. – ok. 20 dzieci będzie kontynuować edukację w trzech pobliskich przedszkolach (m.in. przy ul. Okrąg, Czerniakowskiej i Solcu), funkcjonuje w budynku mieszkalnym, bez bezpośredniego dostępu do placu zabaw, bardzo niskie zainteresowanie w rekrutacji: w ostatnich latach od 0 do 5 kandydatów rocznie, planowane wygaszenie: 31 sierpnia 2026 r.
Przedszkole nr 32, ul. Nowogrodzka 17
Obecnie tylko jedna grupa - 14 dzieci, lokal w budynku mieszkalnym, planowane wygaszenie: 31 sierpnia 2026 r., dzieci otrzymały miejsca w czterech pobliskich placówkach w centrum miasta (przy ul. Kruczej, ul. Górskiego, ul. Wilczej oraz przy ul. Natolińskiej).
Przedszkole nr 34, ul. Emilii Plater 25
Obecnie tylko jedna grupa - 10 dzieci, brak placu zabaw przy budynku, planowane wygaszenie: 31 sierpnia 2026 r., dzieci będą mogły kontynuować naukę w dwóch sąsiednich przedszkolach (przy ul. Wilczej i ul. Śniadeckich).
Przedszkole nr 36 „Odkrywcy Nowego Świata”, ul. Nowy Świat 41A
Obecnie trzy grupy-63 dzieci, wymaga kosztownych remontów (m.in. wentylacja, zaplecze kuchenne), zostanie połączone z pobliskim Przedszkolem nr 35 (ok. 110 m dalej), większość dzieci przechodzi razem z pracownikami przedszkola do sąsiedniego Przedszkola nr 35 oddalonego kilkadziesiąt metrów, budynek zostanie przeznaczony na rozwój usług medycznych dla dzieci i przekazany Warszawskiemu Centrum Opieki Medycznej „Kopernik”, dzieci z tego przedszkola, zgodnie z decyzją rodziców mogą kontynuować edukację przedszkolną we wszystkich śródmiejskich przedszkolach, które mają prawie 400 wolnych miejsc.
Przedszkole 271 „Wróbelka Elemelka”, ul. W. Broniewskiego 93
Przedszkole z dwoma grupami – 41 dzieci, budynek wymaga generalnego remontu, docelowo budynek przedszkola zostanie przekazany na potrzeby Społecznej Szkoły Muzycznej I stopnia im. W. Lutosławskiego, dzieci będą kontynuować wychowanie przedszkolne w przedszkolu przy Al. Reymonta, do którego przejdą razem z nauczycielką.
Przedszkole nr 142, ul. Dąbrowskiego 25
Przedszkole z dwoma grupami – dla 49 dzieci, przedszkole w budynku mieszkalnym, dzieci będą kontynuować wychowanie przedszkolne w przedszkolu przy ul. Kazimierzowskiej 45, oddalonym o 300 m., dzieci z tego przedszkola, zgodnie z decyzją rodziców, mogą kontynuować edukację przedszkolną we wszystkich mokotowskich przedszkolach, które mają prawie 300 wolnych miejsc.
Dlaczego Warszawa wygasza właśnie te placówki?
Decyzje o wygaszeniu lub przekształceniu podejmowane są na podstawie kilku obiektywnych kryteriów: bardzo mała liczba dzieci i brak kandydatów, duża liczba wolnych miejsc w pobliżu, lokalizacja w budynkach mieszkalnych o ograniczonych warunkach, brak infrastruktury (np. placów zabaw), wysokie koszty utrzymania lub konieczność remontów, możliwość zapewnienia dzieciom lepszych warunków w pobliskich placówkach wykorzystanie infrastruktury budynkowej na inne ważne cele społeczne.
Najważniejszą zasadą zmian jest zapewnienie dzieciom stabilnych warunków: każde dziecko ma gwarancję miejsca w przedszkolu, w miarę możliwości dzieci przechodzą razem z nauczycielami i grupą, nowe placówki znajdują się w bliskiej odległości od dotychczasowych, proces zmian uwzględnia potrzeby dzieci i komfort rodziców.
