W Centrum Kreatywności Targowa odbyła się premiera raportu Kultura jest wszędzie (będącego częścią szerokiego badania Warszawskie Uczestnictwo w Kulturze) – pierwszego od dziewięciu lat tak szerokiego badania dotyczącego sposobów uczestnictwa mieszkanek i mieszkańców stolicy w kulturze. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Miasto Stołeczne Warszawa oraz Warszawskie Obserwatorium Kultury. Badanie zrealizowała firma IPSOS, która odpowiadała za przeprowadzenie badań terenowych oraz opracowanie wyników.
Co nowego w uczestnictwie w kulturze?
Premiera raportu zgromadziła przedstawicieli podmiotów kultury, organizacji pozarządowych, administracji samorządowej, środowiska naukowego oraz ekspertów zajmujących się politykami kulturalnymi i rozwojem miast. Spotkanie było okazją do prezentacji najważniejszych wyników badań oraz dyskusji o zmianach zachodzących w nawykach kulturalnych mieszkańców Warszawy, barierach uczestnictwa w kulturze oraz nowych wyzwaniach stojących przed sektorem kultury.
– Raport „Kultura jest wszędzie” to dla nas nieocenione źródło wiedzy, zwłaszcza że od ostatnich tak kompleksowych badań minęło już dziewięć lat. Przez ten czas Warszawa i styl życia jej mieszkańców ogromnie się zmieniły. Zgromadzone dane pokazują, że kultura w stolicy to nie tylko frekwencja w wielkich instytucjach, ale przede wszystkim codzienne praktyki i zróżnicowane potrzeby osób mieszkających w konkretnych dzielnicach. Nowa segmentacja warszawskiej publiczności oraz wnioski dotyczące barier w dostępie do oferty kulturalnej będą dla nas kluczowym narzędziem przy planowaniu polityki miejskiej. Chcemy, aby warszawska kultura była jeszcze bardziej dostępna, otwarta i dopasowana do dynamicznego tempa życia Warszawiaków – powiedziała zastępczyni prezydenta, Aldona Machnowska-Góra.
Raport dostarcza kompleksowej wiedzy na temat sposobów uczestnictwa w kulturze mieszkańców Warszawy – zarówno w wymiarze aktywności instytucjonalnej, jak i codziennych praktyk kulturalnych. Wyniki pokazują różnorodność doświadczeń osób mieszkających w poszczególnych dzielnicach, wskazują motywacje i bariery związane z uczestnictwem w kulturze oraz pomagają lepiej zrozumieć społeczne znaczenie kultury w dynamicznie zmieniającym się mieście.
–Kultura okazała się doskonałym punktem obserwacji współczesnej Warszawy. Patrząc na to, jak mieszkańcy uczestniczą w kulturze, widzimy znacznie więcej niż wybory repertuarowe czy poziom frekwencji. Widzimy tempo zmian społecznych, nowe style życia, różnorodne potrzeby i oczekiwania wobec miasta. Ten raport nie zamyka dyskusji – przeciwnie, ma być początkiem rozmowy o tym, jak tworzyć kulturę bliższą doświadczeniom warszawianek i warszawiaków – podkreśla dr Małgorzata Bakalarz-Duverger, dyrektorka Warszawskiego Obserwatorium Kultury.
Nowa mapa publiczności
Na podstawie szeroko zakrojonych badań wyróżniono pięć segmentów uczestników: Towarzyskich Bywalców, Zrelaksowanych Indywidualistów, Ciekawskich Obieżyświatów, Miejskie Wiercipięty oraz Nienasyconych Pasjonatów. Podział ten opiera się na tym, jak mieszkańcy postrzegają rolę kultury w swoim życiu, jakie formy aktywności wybierają i czego od nich oczekują. Dzięki temu kultura w Warszawie zyskuje zaktualizowany język opisu swoich odbiorców – bardziej odpowiadający współczesnym stylom życia i zróżnicowanym potrzebom mieszkańców. Segmentacja może stać się praktycznym narzędziem wspierającym rozwój programów kulturalnych, komunikacji i działań skierowanych do różnych grup publiczności.
Formy uczestnictwa w kulturze instytucjonalnej
Jednym z elementów raportu jest zestawienie najczęstszych form uczestnictwa w kulturze instytucjonalnej w 2025 roku, które pozwala uchwycić realną skalę kontaktu mieszkańców Warszawy z ofertą miejskich instytucji. Wyniki pokazują wyraźną dominację kina, do którego przynajmniej raz w roku chodzi 52% warszawiaków. Na drugim miejscu znajduje się teatr – odwiedzany przez 31% badanych. Znacznie rzadziej deklarowane są wizyty w muzeach i galeriach sztuki (18%), a także w bibliotekach (16%). Jednocześnie badanie wskazuje na stabilny, utrzymujący się od 2017 roku poziom korzystania z oferty domów kultury – uczestnictwo w ich działaniach deklaruje 8% mieszkańców.
Raport Kultura jest wszędzie stanowi ważne źródło wiedzy dla instytucji kultury, organizacji społecznych, badaczy, samorządowców oraz wszystkich osób zaangażowanych w rozwój życia kulturalnego stolicy. Zgromadzone dane będą wspierać planowanie działań kulturalnych oraz tworzenie polityk publicznych odpowiadających na potrzeby mieszkańców Warszawy.
