Wspomniana operacja jest pierwszą w Polsce akcją społecznego sprzątania nie tylko, jak wskazuje na to nazwa, rzek i ich okolic, ale również innych terenów zielonych. Ta szczytna inicjatywa ma na celu zaangażowanie lokalnych społeczności, samorządów, organizacji pozarządowych, lokalnych biznesów, placówek kulturalnych, szkół i przedszkoli do wspólnego wiosennego posprzątania terenów przyrodniczych wokół nas, a w ciągu roku do utrzymania w tych miejscach czystości. Poza oczywistymi korzyściami przyrodniczymi, organizatorzy akcji stawiają sobie niezwykle istotne cele edukacyjne i społeczne. Zakładają bowiem, że w długiej perspektywie akcja będzie kształtować korzystne dla środowiska naturalnego zachowania i postawy obywateli wyrażające się w zwiększonej dbałości o ich lokalne środowisko, w którym na co dzień żyją, z którego korzystają, i z którego w przyszłości będą korzystać ich dzieci.
Operacja Czysta Rzeka po raz pierwszy odbyła się w 2019 roku. Wtedy udział w akcji wzięło około 3000 uczestników zorganizowanych w ponad 80 sztabach lokalnych. Wspólnie udało się zebrać ponad 55 ton śmieci. W 2025 roku odbyła się siódma edycja wydarzenia. W całej Polsce powstało 758 sztabów koordynujących operację, które zorganizowały 960 akcji sprzątania. 31 485 uczestników akcji wspólnymi siłami zebrało 579 ton odpadów.
Od początku istnienia programu, wielkie sprzątanie odbywa się wczesną wiosną. Jest to czas, gdy przyroda budzi się do życia, świat wokół zaczyna dopiero nabierać zieleni, większość drzew, krzewów i kwiatów jeszcze nie kwitnie i w związku z tym najłatwiej dostrzec śmieci, których podobno najwięcej wyrzucamy właśnie zimą, gdyż śnieg potrafi wiele przykryć. Od sześciu lat organizowana jest również letnia edycja wydarzenia polegająca na sprzątaniu rzek z kajaków.
18 kwietnia odbędzie się ósma edycja „Operacji Czysta Rzeka” i szósta edycja odbywającej się w ramach tej inicjatywy akcji „Wiosenne porządki na Ursynowie”. Sprzątanie Ursynowa to oddolna inicjatywa, która łączy różne środowiska społeczne, sąsiadów, pasjonatów i ludzi, którym dobro środowiska naturalnego leży na sercu. Organizatorami akcji „Wiosenne porządki na Ursynowie” są Stowarzyszenie Zielony Ursynów oraz Fundacja Dzieci Rodzice Szkoła. Inicjatywa ta odbywa się przy wsparciu Dzielnicy Ursynów m.st. Warszawy i pod patronatem honorowym burmistrza Ursynowa Roberta Kempy.
Akcja będzie prowadzone w godzinach od 11 do 14. Miejscem zbiórki dla uczestników akcji są: na Zielonym Ursynowie Szkoła Podstawowa nr 384 (ul. Kajakowa 10), a na Wysokim Ursynowie MAL przy ulicy Lokajskiego 3.
Organizatorzy zapewniają wsparcie logistyczne oraz niezbędne materiały. Każdy zainteresowany wzięciem udział w akcji powinien się zarejestrować (link do rejestracji dla Wysokiego Ursynowa: www.tiny.pl/2bkzw25ks; link do rejestracji dla Zielonego Ursynowa: www.tiny.pl/pxdfxphp6).
Rejestracji można dokonać jeszcze tylko do 10 kwietnia. Organizatorzy sugerują, by przy rejestracji wybierać jako upominek koszulkę i założyć ją w dniu akcji, dzięki temu wszyscy uczestnicy będą widoczni. Dzieci i młodzież podczas akcji muszą być pod opieką rodzica lub opiekuna prawnego, bądź wskazanej osoby dorosłej (w tym przypadku niezbędne jest upoważnienie podpisane przez rodzica osobiście, druki będą dostępny w miejscach akcji).
Organizatorzy serdecznie zapraszają do współpracy firmy, instytucje, szkoły, przedszkola oraz oczywiście osoby prywatne - wszystkich, którym chce się zrobić coś dobrego i sprawić, by nasze otoczenie było czystsze i przyjemniejsze.
„Zależy nam, żeby okolica, w której mieszkamy, była czysta i przyjazna – taka, w której po prostu chce się spacerować i spędzać czas z bliskimi. Ta akcja to nie tylko sprzątanie, ale też budowanie wspólnej odpowiedzialności za nasze najbliższe otoczenie. Bardzo ważne jest dla nas również to, że dzieci biorące udział w akcji od najmłodszych lat uczą się, jak ważne jest niewyrzucanie śmieci i dbanie o środowisko” – mówi Marzena Zientara, przedstawicielka Stowarzyszenia Zielony Ursynów i jedna z koordynatorek akcji, której zadaję jeszcze kilka pytań odnośnie całego wydarzenia.
PASSA: Czy jest pani w stanie podać jakieś szacunkowe wartości odnośnie tego ile śmieci zebrano w czasie „Wiosennych porządków na Ursynowie” w ubiegłym roku?
MARZENA ZIENTARA: Tak, oczywiście. Było to około 400 worków śmieci, co szacunkowo daje nam blisko 3 tony odpadów. To oczywiście szacunki, ale dobrze oddają skalę naszej akcji.
Ile osób wzięło udział w akcji w zeszłym roku ? Jaka grupa wiekowa dominowała?
Szacujemy, że w 2025 roku w akcji wzięło udział około 200 osób. To wydarzenie ma bardzo rodzinny charakter – dominują osoby dorosłe w wieku 30–50 lat, ale bardzo licznie uczestniczą też dzieci. Można powiedzieć, że nawet 1/3 uczestników to najmłodsi – często przychodzą całe rodziny, a dzieci dorastają razem z naszą akcją i wracają co roku. Warto jednak zaznaczyć, że seniorzy również biorą udział w naszej akcji.
Które miejsca zostaną objęte akcją w tym roku?
W tym roku działamy w kilku lokalizacjach na Ursynowie. Sprzątanie obejmie m.in.: okolice MAL przy ul. Lokajskiego, Park Przy Bażantarni, Zielony Ursynów – w rejonie Szkoły Podstawowej nr 384 (ul. Kajakowa 10) oraz Szkoły Podstawowej nr 96 (ul. Sarabandy 16/22), Las Kabacki – na odcinku od Wysokiego Ursynowa do ul. Leśnej. Warto zauważyć, że w tym roku, dzięki zgodzie Lasów Miejskich, możemy objąć akcją większy obszar leśny, co jest dla nas dużym krokiem naprzód. Po lesie poruszamy się tylko wyznaczonymi ciągami pieszymi, a śmieci zostawiamy w zawiązanych workach wzdłuż ścieżek. W sprzątaniu Lasu Kabackiego bierzemy udział na własną odpowiedzialność.
Niezależnie od tego jakie miejsca zostały oficjalnie wyznaczone jako teren do sprzątnięcia, gorąco zachęcamy również wszystkich mieszkańców Ursynowa do włączenia się w akcję w swojej najbliższej okolicy – posprzątajmy razem nasze osiedla, skwery czy przestrzenie wokół bloków. 18 kwietnia wyjdźmy wspólnie „na swoje podwórko” i zadbajmy o nie razem.
Czy są osoby, firmy czy instytucje, które regularnie biorą udział w akcji?
Tak i to jest dla nas ogromna wartość tej inicjatywy. Mamy grupę stałych uczestników, którzy wracają co roku – są wśród nich całe rodziny, które zaczynały z małymi dziećmi, a dziś przychodzą już z nastolatkami. W akcję regularnie włączają się też znajomi, sąsiedzi oraz grupy nieformalne – można powiedzieć, że wokół wydarzenia stworzyła się lokalna społeczność.
Co roku możemy również liczyć na zaangażowanie ursynowskich szkół podstawowych, m.in. SP96, SP100, SP340 i SP384. Bardzo nas to cieszy i zachęcamy kolejne szkoły z Ursynowa do przyłączenia się do naszych corocznych Wiosennych Porządków – razem możemy zrobić jeszcze więcej dobrego. Ta akcja stała się już naszą społeczną ursynowską tradycją i z pewnością będziemy ją kontynuować w kolejnych latach.
Co się dzieje z zebranymi podczas akcji śmieciami?
Zebrane śmieci pakujemy w worki, a następnie przynosimy do kontenerów ustawionych w okolicach punktów zbiórki – przy SP340 (ul. Lokajskiego 3) oraz SP384 (ul. Kajakowa 10). Tam worki są zliczane, a ich łączna ilość i szacunkowa waga są podsumowywane. Śmieci zebrane na terenie Lasu Kabackiego pozostawiamy w zawiązanych workach wzdłuż alejek, zgodnie z obowiązującymi zasadami – następnie są one odbierane przez Lasy Miejskie.
Dzięki uprzejmości Dzielnicy Ursynów kontenery zostaną odebrane przez firmę do tego upoważnioną. Warto również zaznaczyć, że do kontenerów nie można wrzucać odpadów niebezpiecznych, takich jak odpady przemysłowe, oleje czy opony.
Co by pani powiedziała osobom, które się wahają czy przyjść?
Naprawdę warto przyjść – nawet na chwilę. Nie trzeba mieć doświadczenia ani specjalnego przygotowania. To świetna okazja, żeby zrobić coś dobrego dla swojej okolicy, poznać sąsiadów i spędzić czas aktywnie, często z rodziną. Każda para rąk ma znaczenie – a satysfakcja z efektów jest naprawdę duża i widoczna od razu.
Przecież chyba wszystkim nam zależy, żeby okolica, w której mieszkamy, była czysta i przyjazna – taka, w której po prostu chce się spacerować i spędzać czas z bliskimi. Ta akcja to nie tylko sprzątanie, ale też budowanie wspólnej odpowiedzialności za nasze najbliższe otoczenie. Bardzo ważne jest dla nas również to, że dzieci biorące udział w akcji od najmłodszych lat uczą się, jak ważne jest niewyrzucanie śmieci i dbanie o środowisko.
Pani Marzeno bardzo dziękuję za rozmowę i życzę, aby akcja jak najlepiej się udała.
